Met … [volt. deelw.]

Op de radio hoorde ik vandaag geregeld “met twee derde van de stemmen geteld”. Dat is een interessante constructie, die volgens mij geïnspireerd is op het Engels. “With all the votes counted” is bij mijn weten volledig aanvaard Engels. Interessant daarbij is dat in een college Engelse Taalkunde we dit semester zeiden dat die constructie geen equivalent kent in het Nederlands.

Blijkbaar is zo een equivalent er toch.

UPDATE: De taalprof wees me erop dat deze constructie niet geïnspireerd is op het Engels. Hij heeft gelijk. Ik zit er helemaal naast met deze post. Het verhaal gaat als volgt:

In een college zagen we het volgende zinnetje uit de periode (1970-1995) “Well with there being so few people erm did you all do everything or was there a certain was there any some choice at some point”. Het is een voorbeeldzinnetje uit de spreektaal, dat is duidelijk, maar het bevat ook de constructie “with there being so few people”.

Dat zinnetje vertalen we in het Nederlands met “doordat er zo weinig mensen waren”. Nu hoorde ik gisteren de hele tijd “met twee derde van de stemmen geteld” op de radio. Iets in me verbond dat meteen met hetgeen ik hierboven gezegd heb, maar het is helemaal fout. Bij deze dus de rechtzetting!

Wat wel blijft: in het Engels kunnen mensen met “met” precies iets meer aanvangen dan in het Nederlands. “with there being so few people” – *”met daar zijnde zo weinig mensen”.

Ik hoop dat ik me een beetje heb kunnen redden.

5 gedachtes over “Met … [volt. deelw.]

  1. Ja dat voorbeeld met “with there being so few people” is wel interessant. In de Nederlandse taalkunde is er ooit discussie geweest over de vraag of de met-constructie nu eigenlijk een zin was (met weggelaten werkwoord, iets als “met tweederde van de stemmen geteld (zijnde/hebbende)”), of een andersoortige woordgroep. Dit voorbeeld (dat in mijn herinnering niet ter sprake is geweest), zou een argument zijn geweest om toch over een zin te spreken.

    In het Nederlands komt het plaatsonderwerp inderdaad niet voor in de absolute met-constructie. En de vraag zou zijn: waarom niet?

  2. Ik zou hier nog aan willen toevoegen, Genesis 32, 2: “En Jakob zeide, met dat hij hen zag”. Het “met dat” hoor ik bij mijn ouders in Limburg ook veel. Het is een constructie die “gelijktijdigheid” of op z’n minst een “temporeel” verband uitdrukt.
    De Engelse “met” constructie drukt een causaal verband uit.
    Ok, maar in het Ndl is er “en” dat een temporeel verband uitdrukt, maar stiekem soms ook een “causaal”: “trek aan de bel en de deur wordt opengedaan”.

    Wat denken we dan van ?”met dat je aan de bel trekt, wordt de deur opengedaan” of ?”met aan de bel te trekken, wordt de deur opengedaan.”

  3. Ik vraag me af of dat nog een absolute metconstructie is. Een absolute metconstructie is ‘met + X + Y’, waarbij Y een predicaat is bij X of andersom: ‘met de stemmen geteld’ of ‘met in de spits onze nieuwe aanwinst’. Die omkering kan dan alleen bij locatieve predicaten.

    Een van de voorbeelden in die discussie van zo’n 25 jaar geleden was de zin “hij kwam daarmee in zijn handen binnen.” Beetje gemarkeerde zin misschien, maar “daarmee” is alleen te verklaren uit het voorzetsel (niet het voegwoord) ‘met’. Helaas vertonen weer niet alle met-constructies deze eigenschap (zo kun je niet zeggen ‘Wij zaten daarmee geteld te puzzelen op de formatie’), dus het is de vraag wat het voorbeeld ons precies vertelt. In elk geval lijkt dit ook weer alleen mogelijk bij de locatieve predicaten (net zoals die omkering).

    Het geval ‘met dat hij hen zag’ veronderstelt volgens mij ook een klemtoon op ‘met’ (klopt dat?). Dat is bij die absolute met-constructie ook niet het geval. Esthers voorbeeld ‘met aan de bel te trekken’ (synoniem met ‘door aan de bel te trekken’) zou dan ook het voegwoord ‘met’ in plaats van het voorzetsel ‘met’ zijn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s