Feleciteren

http://gerdernissen.wordpress.com/2007/05/11/foei-de-standaard/

Gerda heeft dan wel een spellingsvraag, toch wil ik hem op taalkoeien behandelen. Gerda heeft immers de juiste houding ontwikkeld tov taal, mits we haar vraagstelling een heeeeel klein beetje aanpassen:

Heb ik het nu zo verkeerd voor en ben ik niet meer bij met de nieuwe spelling of hebben al deze mensen een fout geschreven op hun webpagina? Hoe komt het dat zoveel mensen “feleciteren” zeggen?

Wel beste Gerda, dat is vrij makkelijk te verklaren, denk ik zo: vocaalreductie!

Het zit zo: een klinker in een onbeklemtoonde lettergreep gaan we al snel uitspreken als een sjwa. Dat is een doffe ‘e’. Denk maar aan het grappige “peliesie” (politie) of “trusten” ((wel)terusten). Nu voor “feliciteren” (zo wordt dat geschreven) zien we net hetzelfde gebeuren:

fe – li – ci – te – ren, met een accent op “te”. Dus de lettergrepen “fe”, “li” en “ci” zijn kandidaten voor vocaalreductie, en bij “li” en “ci” kan je dat opmerken in het schriftbeeld. “feleciteren” is daar een voorbeeld van.

Als bewijs van deze theorie wil ik ook de volgende Google Search tonen. Trek zelf maar de conclusies :o)

Hopelijk is Taalkoeien wederom een hulp kunnen zijn voor de taalgebruiker met taalvragen! (heroïsch muziekje)

Advertenties

10 gedachtes over “Feleciteren

  1. Alhoewel ik denk dat je gelijk hebt met je analyse als vocaalreductie, lijkt me die Googletelling eerder een argument tegen je stelling. Één vindplaats is natuurlijk niets. Dan doen ‘feliceteren’ (102), ‘felisiteren’ (202), ‘felliciteren’ (73), ‘fellisiteren’ (2), ‘filiciteren’ (122), ‘filliciteren’ (2), ‘veliciteren’ (22) en ‘feeliciteren’ (5) het allemaal beter. En wat denk je van ‘felciteren’ (241)? Dat is nog eens een vocaalreductie! Of ‘flisiteren’ (6), ‘fliciteren’ (23), ‘fleciteren’ (4). Het valt nog niet mee om een spelfout (of reductie) te vinden die niet voorkomt (‘fliseteren’ is er zo een, gek genoeg – maar nu niet meer)

  2. Ik zie niet in waarom dat een argument tegen die stelling is. Wat jij aanhaalt zijn trouwens ook voorbeelden van onbeklemtoonde lettergrepen die wegvallen of gereduceerd worden: dat is dus toch net een argument voor. Vooral omdat de lettergreep met lange e (felicitEren) nooit anders geschreven wordt of wegvalt. Dus een argument tegen? Eerder voor!

  3. Bedankt voor het behandelen van deze vraag. Als “feleciteren” dus inderdaad fout is, dan is het toch des te erger dat dit gebruikt wordt in een nieuwsbiref/mail van een “kwaliteitskrant”?!

  4. bijna daar, gerda: ok – volgens de spellingsregels is het fout, en het is jammer dat die fout gebeurd is. maar ook in jouw commentaar zit een spellingsfout – of is het een typfout? Als je die ene fout in het kader van de enorme hoeveelheid tekst ziet die zo een krant per dag publiceert, dan til ik er niet zo zwaar aan als jij, denk ik. Toch heb je gelijk om de fout te melden en te signaleren: aandacht scherpt de geest en houdt de kwaliteit hoog.

    ik zou als taalstudent ook dringend eens wat minder dt fouten moeten maken!

  5. Tom, zeer interessant wat je zegt, maar hier ben ik het niet mee eens. Ik heb de brute pech dat ik uitgerekend op deze blog een typfout maak, en dit wegens een onzorgvuldig en te gehaaste reactie die ik niet nagelezen heb, wat niet mijn gewoonte is. Ik weet dat dit regelmatig voorkomt in postings en ik zal daar zelden een opmerking over maken, daar zijn andere bloggers heerlijk sterk in. Maar er is een hemelsbreed verschil tussen een reactie op een blogposting en een professionele mailing die uitgestuurd wordt door een krant aan duizenden lezers. Een krant waar het notabene allemaal draait om taal. Om tekst, om woorden, om letters, om spelling. En deze moeten correct zijn, ongeacht het aantal teksten dat er op een dag moet verwerkt worden. Dat is de job van redacteurs, hun dagelijks werk, ze hebben een voorbeeldfunctie op dit vlak en dragen m.i. een grote verantwoordelijkheid in de strijd tegen de verloedering van onze Nederlandse taal, waar ik inderdaad zeer door geboeid ben. En het is goed mogelijk dat de mailing opgesteld is door een stagiair(e), maar dan is de redacteur die deze onder zijn hoede heeft verantwoordelijk. Het is goed mogelijk dat deze stagiair(e) twijfelde aan de spelling van “feliciteren” en het gewoon gemakshalve ingetikt heeft in Google en toen hij/zij de duizenden resultaten zag er van uitgegaan is dat “feleciteren” correct was. Maar dan til ik des te zwaarder aan de fout, want vooral iemand die bij een krant gaat stage lopen moet weten en beseffen dat pakweg minstens 50% van alle informatie die je op het net vindt, fout is. En moet checken. En dubbelchecken. En de correcte bronnen gebruiken, in dit geval de woordenlijst der Nederlandse taal. Dit is net waar we ons moeten voor hoeden en wat steeds meer gebeurt, ook en voornamelijk in de journalistiek: gemakzucht. Dus ik til er, in tegenstelling tot jou en misschien een heel pak anderen, wel zwaar aan en blijf dus overtuigd zeggen: “Foei, De Standaard!”

    (En ik blijf zeer geboeid jouw blog volgen, blij dat er nog meer mensen begaan zijn met onze taal!)

  6. En moet “jou” in mijn laatste zin niet “jij” zijn? Bekt niet echt goed nu ik het nalees..
    Zie je, ik weet het ook allemaal niet 100% hoor, verre van, het blijft moeilijk. Misschien kan je zo pakweg nog tien fouten (passief/actief, enkelvoud/meervoud etc.) uit mijn posting halen…

  7. @Esther: iets wat één keer voorkomt in een zo groot corpus kun je volgens mij net zo goed beschouwen als niet bestaand (typfout, vergissing, zoiets). Zelfs enkele tientallen voorkomens vind ik eerlijk gezegd nog niks. Zeker niet als je het afzet tegen de frequentie van de correcte vorm.

    In het bericht werd een frequentie van één als een argument gepresenteerd, alsof één voorkomen op een corpus van miljarden uitingen iets zou voorstellen. Maar het verschil tussen één en nul is niks.

  8. @esther: jij zegt dat de E van ‘felicitEren’ nooit gereduceerd wordt. Dat wil ik graag geloven, maar jij hebt ter controle van deze bewering vast niet ‘felicitren’ in Google ingetikt. Ik zal niet zeggen dat dit bewijst dat die klank wél gereduceerd wordt. Ik zeg alleen: een handjevol voorkomens in Google betekent niks.

  9. @esther en de taalprof: de taalprof heeft gelijk, wederom! mijn google search in het bericht was dan ook niet zozeer (fout uitgedrukt) een argument, maar een “het kan zelfs nog erger”-indicatie.

    @gerda: juist Gerda, je hebt gelijk dat alles moet nagelezen worden, en het is stiekem niet zo lief van me dat ik je op je typfout gepakt heb in de vorige reactie. In zekere zin zou je kunnen zeggen dat een mens twee uithangborden heeft (op vlak van taal): z’n uitspraak en z’n spelling. Laat die alsjeblieft geen teken van “intelligentie” zijn (ik ken proffen natuurkunde die niet kunnen spreken, noch kunnen schrijven), maar wel van “hoe ik me sociaal profileer”.

    Als ik een ingenieur zou moeten aanwerven voor een bedrijf, kan het me niet schelen hoeveel fouten er in zijn cv staan, en hoe lelijk hij spreekt; als ie maar kan tellen en rekenen. (dit moet verder genuanceerd, maar ik wil maar een punt maken)

    Bij de aanwerving van een journalist is dat anders: die is de hele tijd met taal bezig, en dus moet je die verzorgen. En in mijn opinie, maar ik ben vervuild door unieflessen die maar hameren op descriptief! en spelling is niet belangrijk!, is uitspraak een nog groter uithangbord dan spelling.

    Vandaar m’n vrij tolerante houding tov spellings- en typfouten.

    Maar over tot de interessante zaken: jij of jou? “tot” is een voorzetsel, en voorzetsels nemen nemen een object. “laat de kinderen tot mij komen” en niet “laat de kinderen tot ik komen”. Maar ik ga hier snel een taalkoe over typen, want er is meer aan de hand, denk ik zo.

  10. De discussie over de typ- of taalfout in een belangrijke krant vind ik interessant.

    Ikzelf vind het vervelend als proffen taalfouten maken (en geloof me in een richting economie gebeurt dat al eens vaker). Ik sla er ook geregeld nieuwssites op na en de weinige keren dat ik een fout zie, dan ben ik niet geshockeerd (sorry als de spelling niet goed is) zoals Gerda.

    @ Gerda: Je moet steeds bedenken dat fouten maken en fouten niet zien staan menselijk is. (Okay, cliché, maar toch) Ook al is het je beroep. Het is niet dat als je Letteren of journalistiek gestudeerd hebt, dat je plots alles van de taal beheerst.

    Ik denk maar gewoon aan mijn zus die Nederlands-Duits studeert, waardoor er plots ook door buitenstaanders verwacht wordt, dat ze weet hoe het zit met de Engelse grammatica, de Russische uitspraak of Slavische talen. Vreemd fenomeen.

    Daarbij vind ik ook, dat mag gezegd worden, dat een tekst aangenaam moet zijn om te lezen. Dat begint bij goede woordkeuze, een goede indeling van de tekst met een goede lay-out, anders haak ik af. Spelling vind ik daarbij niet zo belangrijk. Natuurlijk vind ik ook dat de fouten zich moeten beperken, niet 5 in één artikel, want hier vind ik het verschil tussen 1 en 5 zeer groot (terwijl ik het eens ben met het kleine verschil dat de taalprof aanhaalde –> zo zie je maar: alles in z’n context bekijken)

    Ik weet nu niet of je professioneel met taal bezig bent, Gerda, maar ook jij maakt een fout door je tekst niet op te delen in alinea’s. Persoonlijk vind ik dat storender dan feleciteren.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s