Krijgenpassief

“Ik krijg het rapport overhandigd”

Wat krijgen we nu, denk je, het passief vorm je toch met worden of zijn? Was dat maar waar. Is bijvoorbeeld een passief met ‘zijn’ eigenlijk wel een passief? ‘Ik ben geopereerd’ bijvoorbeeld, is dat een passief of is dat een adjectief in een koppelwerkwoordconstructie?

Laten we stellen dat het passief meer een gevoel is dan een formeel vormingsprocede met een bepaald hulpwerkwoord. Het gevoel van het passief zou ik dan beschrijven met: het onderwerp heeft niet echt iets in te brengen in de actie die uitgedrukt wordt door het werkwoord. ‘Hij wordt in het ootje genomen’ betekent dat ‘hij’ niet echt iets in de pap te brokken heeft.

Wat denk je van ‘Hij kreeg de brief toegezonden’ of ‘hij had het gras gemaaid gekregen.’? Hier heeft ‘hij’ ook niet veel in de pap te brokken. Maar misschien is mijn uitspraak over ‘het passief als een gevoel’ ook wat overdreven. Toch vind ik de hierboven genoemde zinnen erg speciaal en interessant, temeer omdat ‘hij had het gras gemaaid gekregen’ eerder betekent ‘het is hem gelukt het gras te maaien’, dan ‘het gras werd voor hem gemaaid’.

5 gedachtes over “Krijgenpassief

  1. ‘Ik heb het gras uiiteindelijk toch gemaaid gekregen’ betekent naar mijn “passiefgevoel” toch iets anders dan “Het is mij gelukt het gras te maaien’. In de laatste zin is geïmpliceerd dat ik het zelf gedaan heb. In het krijgenpassief is die implicatie niet aanwezig. Zie ‘ik heb mijn boodschappen uiteindelijk toch bezorgd gekregen’.

  2. Volgens mij kan het allebei: “Ik heb mijn gras uiteindelijk toch gemaaid gekregen” kan er erop wijzen dat je erin geslaagd bent iemand anders het voor je te laten doen of dat het je eindelijk gelukt is het zelf te doen.

  3. @Esther: jaja, mee eens. Dat is ook wat ik bedoelde: het krijgen-passief laat in het midden wie die handelende persoon is. In die zin met ‘gelukt’ ligt dat vast.

  4. juist taalprof, krijgen laat dit blijkbaar in het midden, maar er zijn een aantal factoren die onze lezing bepalen. Ik mail je een paper van me, waarin het wordt uitgelegd, want ik denk dat het te technisch is om hier te posten.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s