Bij tussenpozen

“… en regen bij tussenpozen.” (Het weer op Radio 1)

Om in de voorzetsels te blijven: wat is dat nu toch “bij tussenpozen”. Ik zou zeggen “met tussenpozen” (en misschien wel: “met tussenpAUzen”), en ook op Google krijgt dit meer hits, maar waar komt die ‘bij’ vandaan?

Het enige wat ik kan verzinnen is analogie met “bij mooi weer gaan we allemaal zwemmen”. Maar ja, ook daar is ‘bij’ volgens mij, als je er even over nadenkt, een vreemd gebruikt voorzetsel.

9 gedachtes over “Bij tussenpozen

  1. Het is niet onmogelijk dat de betekenis van tussenpozen zich hier verschoven heeft van “de periodes tussen twee gebeurtenissen” (bv. met tussenpozen van een uur) naar “de tijdstippen waarop dergelijke gebeurtenissen (gebeurtenissen met tussenpozen dus) plaatshebben”. En dan is die “bij” niet meer zo vreemd natuurlijk; vergelijk maar met “bij momenten” of “bijwijlen”.

  2. Ik denk dat het “bijzondere” aan “bij” hier is dat het eigenlijk temporeel gebruikt wordt. Maar in dat opzicht is ook “met mooi weer gaan we allemaal zwemmen” een beetje gek. Net zoals “met Kerstmis” of “met mijn verjaardag”. Want in sommige gevallen kan “met” niet zomaar gebruikt worden: *”met de paasvakantie”, *”met donderdag”, *”met vorige week”, enz.

    Is het trouwens niet zo dat “bij” oorspronkelijk een lokaal voorzetsel is en dat het vrij normaal is dat die ook een temporele betekenis beginnen aannemen (of was het net omgekeerd…)? Maar hoe zit dat dan met “met”?

  3. @yves: ja dat moet zo wel ongeveer zijn. ‘Bij’ drukt duidelijk niet enkel een plaats uit, maar ook nog een boel andere vreemde dingen: bij nader inzien, bij mooi weer, bij momenten, bij tijden, … Naar mijn gevoel zit er vaak iets ‘voorwaardelijks’ in:
    bij momenten: als het moment daar is
    bij nader inzien: als ik beter kijk
    bij mooi weer: als het mooi weer

    Maar dat gaat niet op bij (hihi) ‘bij tussenpozen’: ?als het pauze is?. Toch?

  4. Dat is sterk: het staat gewoon in Van Dale 14, als voorbeeld bij het woord ‘tussenpoos’: “rusttijd tussen twee in enig opzicht met elkaar samenhangende handelingen, 1· bij tussenpozen, nu en dan, synoniem: intermitterend, 1· zonder tussenpozen, synoniem: onafgebroken”. Daarmee is de vraag niet beantwoord waar het vandaan komt, maar wel is bevestigd dat het al enige tijd gebruikelijk moet zijn.

  5. Dat is omdat Limburgers een zeer bijzondere band met voorzetsels hebben, Katia! Hoe vreemder, hoe liever ze het gebruiken! Een geweldig voorbeeld is Tom, zie daarvoor al onze voorzetselposts. Ze houden vooral van het combineren van voorzetsels zoals “langsdoor”.

  6. @ tom: dat voorwaardelijke lijkt me eerder een typische implicatie die optreedt wanneer twee dingen tegelijkertijd optreden (“bij” elkaar dus), maar is zeker niet noodzakelijk. Ze is bv. nooit aanwezig bij zinnen die verwijzen naar het verleden, zoals “de boot is gisteren bij slecht weer gezonken”, of iets dergelijks. En inderdaad, in het “bij tussenpozen”-geval is die implicatie er ook niet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s