Iets zot

Pietel.be, de Overijsepost, is een goudmijn voor Taalkoeien! Gisteren had ik het al over Pietels gebruik van iet of wat, vandaag een veel ernstigere zaak: het verdwijnen van de naamvallen.

Naamvallen? Hebben we die nog in het Nederlands? Nee, en dat is juist het grappige. Er zijn nog enkel een paar overblijfsels van bijvoorbeeld de genitief. En die komen vaak voor bij konstrukties als iets zot of iets ongewoon. Want kijk het maar na (google 1, google2), beide vormen worden vaak gebruikt.

Die s wat daar aanhangt, dat is een oude genitiefuitgang 'iets van ongewoon'. En die verdwijnt nu dus langzaamaan.

Advertenties

7 gedachtes over “Iets zot

  1. Misschien vind je het leuk om te lezen wat de oude Schönfeld hierover zegt. Zijn grammatica geldt nog steeds als een standaardwerk op het gebied van de historische morfologie/fonologie van het Nederlands. Integraal te vinden op http://www.dbnl.org. Schönfeld schrijft:

    “In verbinding met pronominale woorden als iets, niets, wat, wat voor, veel, weinig, allerlei, en uitdrukkingen als een boel, een massa komen thans substantieven voor, door middel van een oorspronkelijk partitieve-genitiefsuffix -s afgeleid: hier is veel moois te zien, wat voor nieuws is er, daar is geen woord waars aan ( Bosboom-Toussaint). Reeds in de 15de eeuw kwamen dgl. formaties bij pronomina voor; nomin. elcs, ieghelix, uws, thans nog (n)iets, zulks, alles (vgl. § 120. Opm. 1).”

    Merk op dat Schönfeld die adjectieven substantieven noemt (hij geeft in die § 120. Opm. 1 ook nog het woord “praats” als een voorbeeld).

  2. Ehh: die google-telling van “iets ongewoon” is wel sterk vervuild, omdat een redelijk aantal van die voorkomens een andere constructie betreffen: bijvoorbeeld “een beetje ongewoon”, en de bepaling van gesteldheid als in “ik vind dat ongewoon”. Die moet je eigenlijk nog van die 149 aftrekken. En dan is er ook nog ten minste één vermelding die juist over die constructie gaat (die link naar Van der Horst). Die telt eigenlijk ook niet mee. Dat maakt de verhouding tussen “iets ongewoons” en “iets ongewoon” wel heel erg scherp.

  3. mm, ja, je hebt gelijk (overigens een interessante link, ik ken schoenfeld nog niet, al heb ik er wel al eens van gehoord, maar ik denk dat het een vliegveld was nabij berlijn).

    ik ga de google links toch laten staan, enkel en alleen al om aan te tonen dat beide vormen voorkomen, zonder meer. je opmerking is hoe dan ook terecht.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s