Synoniemen

Ludo Permentier meldt dat een zekere Colleman bewijs geleverd heeft dat synonieme zinnen niet bestaan. Hiermee wordt iets aangetoond dat ten tijde van de generatieve grammatica tot linguistic wars leidde. De discussie ging over de al dan niet ‘betekenisbewarende transformaties’. Een transformatie is bijvoorbeeld het omzetten van een actieve naar een passieve zin. Colleman’s onderzoek is dus wel degelijk relevant!
Een goed begin vind je op Wikipedia.

Artikel:
Er is een verschil tussen “iemand een boek geven” en “aan iemand een boek geven”. Dat toont de Gentse taalkundige Timothy Colleman aan in een onderzoek waarmee hij vrijdag promoveert aan de universiteit van Gent.

De twee constructies, met en zonder ‘aan’, bestaan al honderden jaren naast elkaar. Het zou heel vreemd zijn als ze dan helemaal hetzelfde betekenden, want het is een ijzeren regel dat dan één van de twee varianten verdwijnt.
“Je kunt wel eens woordjes hebben die zo goed als synoniem zijn, maar om nu hele grammaticale constructies te gaan gebruiken die volledig synoniem zijn, dat zou heel vreemd zijn”, zegt Colleman in De Standaard.
In zes Nederlandse en Vlaamse kranten spoorde hij alle voorbeelden van de twee constructies op. Het ging om ruim honderd veelgebruikte werkwoorden, waarvan sommige (zoals ‘afgeven’) bijna alleen met ‘aan’ voorkomen en andere (zoals ‘benijden’) bijna alleen zonder. Over het algemeen legt een zin met ‘aan’ meer nadruk op wat er gebeurt met het lijdend voorwerp, en een zin zonder ‘aan’ op wat er gebeurt met de persoon die het meewerkend voorwerp is.
Verschillen tussen het gebruik in Nederland en Vlaanderen heeft Colleman nauwelijks aangetroffen. Alleen bij ‘bezorgen’ merkte hij die op. In Nederland bezorgt men iemand een boek, in Vlaanderen bezorgt men het aan iemand.

Ludo Permentier

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s