Nee

13 12 2007

Discourse markers, ze zijn er in alle vormen en kleuren. De interessantste vind ik op dit moment “nee”. Hoewel we immers zeer veel “ja” gebruiken – “jaja, wat een weer he” –  geven we opmerkingen met een hogere relevantie blijkbaar aan met “nee”. “nee, over die bril van Gert…”

Ook in het Duits gebruikt men “nee” om de draad weer op te pikken. In het Engels lijkt het me echter vrij vreemd om je opmerkingen te beginnen met “no”.

Waarom in godsnaam gebruiken we een negatief element om het gesprek een draai te geven? Moeten we “nee” hier wel zien als negatief? Misschien is het wel zoiets als in “ging jij niet naar huis”, waarbij de andere juist wel naar huis gaat.

Zijn er zo nog vermeende negatieve woordjes die juist gebruikt worden in iets dat niet meteen als negatief wordt gezien?

About these ads

Acties

Information

10 responses

13 12 2007
taalprof

No really, I think you CAN use a negative particle as a discourse marker in English

13 12 2007
Geert

Misschien is het wel zoiets als in “ging jij niet naar huis”, waarbij de andere juist wel naar huis gaat.

Of zoals een buur het me laatst nog vroeg: “Je hebt zeker geen twee eitjes op overschot?” Onze kippetjes leggen er twee per dag, dus natuurlijk wel.

13 12 2007
tom

goed punt taalprof, maar daar is “no” wel degelijk gebruikt als contrast, terwijl ik in het nederlands vlotjes, out of the blue als het ware, het volgende kan zeggen in de dialoog:

“nee, ik vond die film goed”

zonder dat ook maar iemand gezegd heeft dat de film slecht zou zijn.

14 12 2007
taalprof

hmm. Wat doet die discourse marker dan precies? Hij wekt bij mij een beetje de indruk dat hij suggereert dat de discourse een voortzetting is van een eerdere discourse, en daar toch een soort contrast mee vormt. Het Engelse equivalent zou dan denk ik iets zijn als “But really, I liked that movie”, of “But anyway…”

Ook daar zit wel iets in van ontkenning van of contrast met het voorgaande. Dat kun je in het Nederlands ook met ‘maar’ doen. Ook ‘maar’ contrasteert het volgende wel met het vorige.

Contrast en negatie, dat ligt toch wel heel dicht bij elkaar.

15 12 2007
tom

ja, maar in het voorbeeld van esther is – eventjes heel neurotisch gezien – die nee volledig vreemd: je zegt “ik vind die film goed” en even later nog eens (zonder dat je in tussentijd tegensproken bent) “nee, die film was goed”.

akkoord dat je in tussentijd wel een beetje van het thema bent afgeweken, en dat die “nee” dus een “terug tot de orde” roepen is.

De taalprof heeft gelijk dat dat in het engels wel met “but anyway” kan gezegd worden, wat idd ook een tegenstelling met het voorgaande uitdrukt.

In het Frans (als ik maar ver genoeg ga zoeken dan vind ik ergens wel een voorbeeld waarbij je niet met iets contrastiefs de draad kan oppikken) doe je dat met “bon”, iets dat juist instemming met het voorgaande uitdrukt?

Toch?

15 12 2007
Vincent Ceulemans

In het Nederlands zie ik dat wel eens gebeuren met “dus” of “mmmh”.

In ‘t Engels komt me meteen “actually” boven als opstapje van een zin.

Maar da’s niet meteen een ontkenning. Tenzij je “actually” (en ook het Nederlandse “eigenlijk”) wel ziet als een “verloren” ontkenning.

16 12 2007
Rikea

Nee, ik snap de opmerking wel. ;-) In elk geval vind ik het bijna logisch dat een negatie automatisch contrast inhoudt. Net zoals ik hier “in elk geval” gebruik, alsof ik alle andere gevallen willen uitsluiten. Over welke “gevallen” gaat het dan trouwens in hemelsnaam? Trouwens, nog zo’n woordje. Trouwens is ook een beetje een wending naar iets helemaal anders, soms zonder dat er al iets anders was vernoemd.

In elk geval hoor/lees ik liever “nee” als discourse marker (wat een afgrijselijke term) dan het vaak lege “ja”.

Mmm, heerlijk, je kunt erover bezig blijven.

16 12 2007
Lou

“Waarom in godsnaam gebruiken we een negatief element om het gesprek een draai te geven?”

Ik vraag me vooral af op basis waarvan we een negatief dan wel positief element gebruiken. De ‘Nee?’ en ‘Toch?’ in de comments van Esther en Tom zijn bijvoorbeeld verwisselbaar, maar vervang het door een ‘Ja?’ en de opmerking in kwestie zou nogal hautain overkomen … niet?

6 03 2009
Johan Bjurstam

Zweeds: Näää, men… (nee, maar..)

17 01 2010
Kes

Mag ik een stapje verder doen?
Hoe vaak wordt de volgende contradictie wel niet gebruikt? ;-)
‘Wel niet’ dus.
Volgens mij volstaat een van de twee ook: Hoe vaak wordt het niet gebruikt? Of: hoe vaak wordt het wel gebruikt?

Of zijn die twee onlosmakelijk aan elkaar verbonden door het contrast, elkaar versterkend dus?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s




Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

%d bloggers op de volgende wijze: