De of het (2)

Lidwoorden zijn gewoon niet duidelijk. Weg ermee! Ook taalkoebron Pietel.be heeft het er moeilijk mee:

Ik liep eergisteren om 20u ‘over het straat’ (taalkoei?) en het was nog licht.

En zo herinner ik me ook nog:

• ‘t school is uit – het school
• [Limburg] ik ben gaan fietsen in de bos – de bos
• [Antwerpen] ik goan noa ‘t stad -het stad
• …

Overigens vind ik het heel erg leuk dat enkele bloggers van tijd tot tijd “taalkoe(i)” achter een woordje of een constructie zetten. Hiermee tonen ze aan dat ze beseffen dat ze iets schrijven dat door taalpuristen waarschijnlijk als een kapitale fout wordt beschouwd, maar dat ze het toch mooi schrijven omdat ze zich zo het best kunnen uitdrukken.

De taal is gansch het volk – Prudens van Duyse.

Broodjes zetten met kaas in

Om wat bij te verdienen werk ik een paar uurtjes per week in een broodjeszaak. Soms hebben klanten wel rare verzoeken. Ze vragen me dan bijvoorbeeld om een martino te zetten. Dat komt volgens mij van het typisch Franse passe-partout-woord mettre, dat tegenwoordig in de buurt van Brussel heel vaak voorkomt. Zo zeggen mensen: ik zet mijn kamer op orde en zelfs ik zet mijn kleren aan (je mets mes vêtements). Maar ik vraag me wel af of men in het Frans kan zeggen: je mets un martino.

Nog een leuke: vandaag vroeg iemand me om een baguette met kaas in, terwijl de meeste mensen vinden dat die kaas ertussen ligt. Met kaas erin klinkt wel gezelliger vind ik.

Zamelen

Iedereen kent het werkwoord verzamelen. Iedereen kent ook het werkwoord inzamelen. Een voorbeeld: Ook Limburg zamelt illegale wapens in. (De Standaard)

Dat doet vermoeden dat er een stam bestaat 'zamelen'. Jawel, Van Dale kent het woord nog, maar noemt het verouderde, literaire taal. Wat doet die 'ver' dan daar? Even lezen op de ANS levert ook niets op (ver is ofwel negatief, onbedoeld resultaat, verwijdering, verandering, restcategorie). Ik stel me deze vraag omdat ik pas nog leerde dat een taal zo economisch mogelijk wil zijn. Waarom hangt er dan zo een onbetekend voorvoegsel 'ver' aan 'zamelen'?

voor elk wat wils

via rikboey.be en dan de comment van Vinnie:

"in deze aflevering is voor elk wat wils gezorgd"

gewoon geweldig…

PS: een tijd geleden liep er hier iemand rond die bijna overal een stijlfiguur in kon herkennen. Eat this ! 

De of het taalblog

Naar aanleiding van een mailtje van Katia Aerts begin ik tegenwoordig aan alle lidwoorden te twijfelen. In het mailtje van Katia vraagt ze me of het niet 'een taalblog die tolerant en liefhebbend omspringt met taaleigenaardigheden' is. Dat impliceert dat het volgens haar 'de taalblog' is.

Maar voor mij, limburger – wereldburger, is het 'het taalblog'. Dus schreef ik 'een taalblog dat tolerant en liefhebbend omspringt met taaleigenaardigheden'. Klinkt voor mij ook pakken natuurlijker.

Maar ik ben geen referentie: voor mij is het ook

• 'het koffer van de auto'
• 'de deksel van de pot'
• …

deze post werd geschreven door: tom